Trong thời gian qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế đã chỉ đạo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp với các địa phương, HTX và đơn vị liên quan tổ chức nhiều lớp tập huấn về quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM) trên cây lúa cho nông dân.
Các lớp tập huấn được triển khai theo hình thức lý thuyết kết hợp thực hành ngoài đồng ruộng, chú trọng phương pháp “nông dân học nông dân”, hướng dẫn trực tiếp trên mô hình sản xuất nhằm giúp người dân dễ tiếp cận và áp dụng vào thực tế sản xuất.
Mới đây, tại HTX Nông nghiệp Hương Vinh (phường Hóa Châu), Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP Huế đã tổ chức thử nghiệm mô hình áp dụng IPHM trên diện tích 2ha lúa (gieo sạ 100kg giống/ha), thu hút nhiều hộ dân tham gia.
Nông dân được học lý thuyết trên lớp và trực tiếp xuống ruộng để thực hành về quy trình canh tác lúa, điều tra và phân tích hệ sinh thái ngoài đồng ruộng, đặc điểm, nhu cầu sinh lý và cách sử dụng phân bón cho cây lúa ở các giai đoạn sinh trưởng, các đối tượng sinh vật gây hại và biện pháp quản lý, phòng trừ.
Hầu hết nông dân cho biết qua quá trình tập huấn và tham gia sản xuất thử nghiệm, bà con đã biết sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo nguyên tắc “4 đúng” nên vừa đạt hiệu quả phòng trừ sâu bệnh cao, vừa tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả kinh tế, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng tới sức khỏe cộng đồng. Số lần phun thuốc bảo vệ thực vật để phòng trừ sinh vật gây hại đã giảm 3 lần so với ruộng đối chứng của nông dân ngoài mô hình. Kết quả, năng suất lúa của mô hình đạt 60 tạ/ha, cao hơn 1 tạ/ha so với ruộng đối chứng.
Ông Nguyễn Văn Nguyên, thành viên HTX Nông nghiệp Hương Vinh chia sẻ: “Tham gia lớp học, tôi thấy rất có ích, hạn chế được việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, biết cách bón phân phù hợp, rút ngắn thời gian chăm sóc, năng suất lúa tăng. Mong ngành nông nghiệp địa phương sẽ tổ chức thêm nhiều lớp học hơn nữa trong thời gian tới”.
Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP Huế, để tăng cường sức khỏe cây trồng, nâng cao khả năng chống chịu sinh vật gây hại, tăng hiệu quả sản xuất, góp phần bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học, trong năm 2024 và 2025, Chi cục đã triển khai các mô hình thử nghiệm áp dụng IPHM trên cây lúa với tổng diện tích 80ha và tổ chức 40 lớp tập huấn.
Cụ thể mỗi năm thực hiện mô hình với tổng diện tích 40ha (gồm 20 mô hình thử nghiệm tại các HTX) và tổ chức 20 lớp tập huấn với trên 500 nông dân tham gia. Cánh đồng thực hiện mô hình được lựa chọn phù hợp, có tính đại diện để nhân rộng, đồng thời có thể thu hút nhiều người tham gia. Nông dân được các giảng viên của Chi cục tập huấn, đây là những giảng viên đã có chứng chỉ IPHM quốc gia và có nhiều kinh nghiệm trong sản xuất.
Ông Nguyễn Xuân Trường - Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP Huế cho biết, hiện nay, địa phương ưu tiên triển khai IPHM trên cây lúa. Mỗi lần tập huấn, nông dân sẽ nắm bắt được các nguyên tắc sản xuất nông nghiệp an toàn, giảm đến mức thấp nhất việc sử dụng hóa chất trên đồng ruộng, góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh, bền vững.
Nội dung tập huấn tập trung vào các kiến thức và kỹ năng áp dụng IPHM trên cây lúa như: Nhận diện sinh vật gây hại và thiên địch trên đồng ruộng; kỹ thuật điều tra, theo dõi dịch hại; sử dụng giống chống chịu sâu bệnh; biện pháp canh tác phù hợp nhằm nâng cao sức khỏe cây trồng; sử dụng phân bón cân đối, hợp lý; sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo nguyên tắc “4 đúng”; thu gom, xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng; ứng dụng các biện pháp sinh học thân thiện với môi trường trong quản lý dịch hại.
“Sau khi tham gia tập huấn, nhiều nông dân đã từng bước thay đổi tập quán canh tác, tăng cường áp dụng các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp, giảm phụ thuộc vào thuốc bảo vệ thực vật hóa học, sử dụng phân bón hợp lý hơn và chú trọng bảo vệ hệ sinh thái đồng ruộng.
Thông qua các mô hình triển khai thực tế cho thấy, số lần phun thuốc bảo vệ thực vật giảm, chi phí sản xuất giảm, năng suất và chất lượng nông sản cơ bản được duy trì ổn định, ý thức của nông dân về sản xuất an toàn và bảo vệ môi trường được nâng lên. Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ kỹ thuật cơ sở cũng được nâng cao năng lực chuyên môn trong công tác hướng dẫn và hỗ trợ nông dân áp dụng IPHM tại địa phương”, ông Trường nói.
Cũng theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP Huế, hiện đơn vị có 2 công chức đã được cấp
chứng chỉ IPHM quốc gia và có nhiều kinh nghiệm trong sản xuất nông nghiệp. Chi cục sẽ xây dựng kế hoạch đào tạo, tập huấn IPHM cho đội ngũ công chức, viên chức trực thuộc Chi cục cũng như cán bộ đang phụ trách lĩnh vực trồng trọt và bảo vệ thực vật ở các xã, phường.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế, thời gian tới Sở sẽ tiếp tục chỉ đạo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thưc vật tiếp tục mở rộng các lớp tập huấn IPHM cho nông dân và cán bộ kỹ thuật, nhân rộng các mô hình IPHM hiệu quả gắn với sản xuất nông nghiệp an toàn, tăng cường ứng dụng các biện pháp sinh học và công nghệ thân thiện với môi trường, đẩy mạnh tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của người dân về sản xuất bền vững.
Mặt khác, lồng ghép chương trình IPHM với các chương trình sản xuất hữu cơ, giảm phát thải và thích ứng biến đổi khí hậu, tăng cường phối hợp với các địa phương, HTX và doanh nghiệp để mở rộng diện tích áp dụng IPHM trên các cây trồng chủ lực của địa phương.
Ngoài cây lúa, TP Huế sẽ tiếp tục triển khai IPHM trên rau màu, cây ăn quả và một số cây trồng có giá trị kinh tế cao nhằm hướng tới sản xuất nông nghiệp an toàn, bền vững. Trong năm 2026, TP Huế xây dựng kế hoạch tập huấn 3 lớp IPHM trên cây lúa với quy mô 25 học viên/lớp.
