Trồng sâm quý trên núi Pù Ring

Những người gác rừng

Theo chân anh Trần Văn Hải - Trạm trưởng Trạm bảo vệ rừng số 4 (Ban QLRPH Lang Chánh), chúng tôi phải vượt qua quãng đường gần 10 km lởm chởm đá mới tới được khu vực trồng dược liệu ở dãy núi Pù Ring. Anh Hải chia sẻ, phải vào sâu trong tán rừng, ở độ cao thích hợp thì các cây dược liệu mới có thể phát triển tốt nhất.

Đang vào mùa mưa, đường đi trơn trượt, tán rừng ẩm ướt nhưng cũng là thời tiết phù hợp để cây cối sinh sôi, nảy nở. Đón chúng tôi là bác Vũ Thị Tú, sinh năm 1964 (xã Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa). Bác Tú đã ở dưới tán rừng Pù Rinh gần 5 năm nay, ban đầu là trồng lan kim tuyến rồi chuyển sang trồng sâm Ngọc Linh; từ khi mô hình trồng thử nghiệm sâm Lai Châu được Ban QLRPH Lang Chánh triển khai, vợ chồng bác là người trực tiếp trồng và chăm sóc.

Băng qua nhiều tán rừng rậm rạp để vào khu trồng dược liệu, vừa đi vừa dùng dao quắm phát cây dây leo, bụi rậm, bác Tú nói: Vợ chồng tôi đã có kinh nghiệm hàng chục năm sống ở rừng, trước là ở huyện Thường Xuân cũ, mấy năm nay chuyển sang Lang Chánh. Từng loại cây rừng, cây nào ăn được, cây nào có thể làm thuốc tôi đều thuộc như lòng bàn tay. Chúng tôi dựng lán ở ngay dưới khu trồng dược liệu để tiện cho việc chăm sóc, trông coi.

"Khi cây dược liệu đã trồng được trên 1 năm, thì việc quan trọng nhất đối với cây sâm Lai Châu là tưới nước, nếu phát hiện cây bị rệp thì cần xử lý bằng thuốc sinh học hoặc nước vôi pha loãng. Còn với  khôi tía và sâm cau cần phát quang dây leo, bụi rậm xung quanh để cây vươn tán lên đón ánh sáng", bác Tú chia sẻ.

Cùng chăm sóc dược liệu với bác Tú còn có ông Ngân Văn Phúc, người xã Linh Sơn, tỉnh Thanh Hóa. dựng lán ở dưới tán rừng, theo dõi quá trình sinh trưởng và phát triển của các cây dược liệu từng ngày. Hàng tháng mọi người trở về nhà lấy gạo, nhu yếu phẩm cần thiết, còn lại thức ăn dựa vào rừng là chính.

Ông Phúc kể rằng vào mùa hè thời tiết thuận lợi, cuộc sống trong rừng tạm ổn; nhưng khổ nhất là mùa đông, hay những đợt mưa rả rích cả tuần. Khi ấy, quần áo phơi cả tuần không khô, xung quanh giường ngủ phải che bằng áo mưa, vì sương vào dày đặc ướt hết chăn gối.

Mưa lâu ngày thì đường sá lầy lội, rồi lũ về, khi đó ở trong khu trồng dược liệu sẽ bị cô lập hoàn toàn. Thời điểm ấy, rau rừng chính là nguồn thức ăn chính, cứu đói cho những người gác rừng như ông.

Ban Quản lý rừng phòng hộ (QLRPH) Lang Chánh đã triển khai trồng thử nghiệm 1 ha sâm Lai Châu và 1,5 ha sâm cau, khôi tía dưới tán rừng tự nhiên (khu vực núi Pù Rinh tại trạm bảo vệ rừng số 4, Ban QLRPH Lang Chánh thuộc địa giới hành chính xã Linh Sơn).