Ngành Nông nghiệp và Môi trường hướng tới bứt phá 2026, kêu gọi doanh nghiệp thích ứng và chuyển đổi xanh

Chủ động, linh hoạt thích ứng với biến động của môi trường kinh doanh
Theo Bộ trưởng Trần Đức Thắng, những đóng góp của doanh nghiệp và hiệp hội trong thời gian qua đã tạo nên nền tảng vững chắc cho ngành Nông nghiệp và Môi trường. Năm 2025 ghi nhận bước bứt phá ấn tượng khi toàn ngành đạt mức tăng trưởng GDP 3,78%, trong khi kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản lập kỷ lục 70,09 tỷ USD, vượt xa mục tiêu đề ra. Kết quả này tiếp tục khẳng định vai trò “trụ đỡ” của ngành trước những khó khăn chung của nền kinh tế, đồng thời tạo tiền đề quan trọng để bước vào năm 2026 - năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Tuy nhiên, triển vọng tăng trưởng của năm 2026 không chỉ có thuận lợi. Diễn biến phức tạp của xung đột tại khu vực Trung Đông đang gây ra những tác động lan tỏa đến kinh tế toàn cầu, đặc biệt là làm gián đoạn chuỗi cung ứng, đẩy chi phí logistics và giá vật tư đầu vào tăng cao.

Những yếu tố này trực tiếp ảnh hưởng đến chi phí sản xuất, hiệu quả kinh doanh và năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Ngành Nông nghiệp và Môi trường hướng tới bứt phá 2026, kêu gọi doanh nghiệp thích ứng và chuyển đổi xanh. Ảnh: TL

Trong bối cảnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định nhiệm vụ trọng tâm là ổn định sản xuất, bảo đảm nguồn cung vật tư nông nghiệp, đồng thời tìm cách giảm chi phí đầu vào và logistics.

Mục tiêu không chỉ là bảo vệ người sản xuất mà còn duy trì chuỗi cung ứng xuất khẩu, nâng cao khả năng tự chủ dài hạn của ngành, qua đó hoàn thành các chỉ tiêu tăng trưởng và xuất khẩu trong năm 2026.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ trưởng kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội tập trung triển khai một số giải pháp trọng tâm.

Trước hết là chủ động, linh hoạt thích ứng với biến động của môi trường kinh doanh, đồng thời chia sẻ khó khăn với người sản xuất trên tinh thần “lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ”. Đặc biệt, các doanh nghiệp cung ứng vật tư đầu vào như phân bón, thức ăn chăn nuôi, thuốc bảo vệ thực vật và các doanh nghiệp logistics được khuyến khích giữ ổn định giá hoặc giảm giá, tối đa hóa công suất nhằm đảm bảo nguồn cung và hỗ trợ sản xuất trong nước.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề nghị doanh nghiệp duy trì ổn định hoạt động thu mua nông sản, tăng cường dự trữ và chế biến trong thời điểm chính vụ. Đây được xem là giải pháp quan trọng để hạn chế tình trạng “được mùa mất giá”, giúp nông dân yên tâm sản xuất, đồng thời duy trì nguồn nguyên liệu ổn định cho các giai đoạn tiếp theo.

Một định hướng lớn khác là đẩy mạnh liên kết chuỗi và phát triển thị trường nội địa. Trong bối cảnh hoạt động logistics quốc tế gặp nhiều khó khăn, việc xây dựng các chuỗi giá trị bền vững, gắn kết doanh nghiệp với hợp tác xã và nông dân sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và tiêu thụ.

Song song đó, doanh nghiệp được khuyến khích chú trọng hơn đến thị trường trong nước theo tinh thần “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, đồng thời linh hoạt điều chỉnh kế hoạch xuất khẩu để phù hợp với tình hình thực tế.

Đa dạng hóa thị trường, thúc đẩy chuyển đổi xanh

Về dài hạn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh yêu cầu đa dạng hóa thị trường và thúc đẩy chuyển đổi xanh. Các doanh nghiệp cần tích cực tìm kiếm, mở rộng thị phần tại các khu vực tiềm năng như Đông Á, Nam Á, Liên minh châu Âu, châu Phi và Mỹ Latinh nhằm giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống.

Việc tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA), đẩy mạnh xúc tiến thương mại, tham gia hội chợ và phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới cũng được xem là những hướng đi cần thiết.

Đặc biệt, chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn, kinh tế carbon thấp và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế mới như quy định chống mất rừng của EU (EUDR) sẽ giúp nâng cao giá trị và thương hiệu nông sản Việt Nam trên thị trường toàn cầu.

Chuyển đổi số - chìa khóa mở cánh cửa tăng trưởng xanh cho nông nghiệp Việt Nam

Bên cạnh các giải pháp từ phía doanh nghiệp, Bộ trưởng cũng đề nghị các hiệp hội ngành hàng phát huy vai trò cầu nối, kịp thời tổng hợp và phản ánh những khó khăn, vướng mắc liên quan đến cơ chế chính sách, thủ tục hành chính, tín dụng, thuế, logistics hay bảo hiểm. Bộ cam kết sẽ lắng nghe, xử lý hoặc tham mưu Chính phủ tháo gỡ kịp thời nhằm tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

Theo Bộ trưởng, những thách thức từ xung đột quốc tế không chỉ là khó khăn mà còn là phép thử đối với bản lĩnh và khả năng thích ứng của ngành Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam. Với truyền thống đoàn kết, tinh thần chủ động và sáng tạo, cùng sự đồng hành giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, ngành hoàn toàn có thể biến thách thức thành cơ hội, hướng tới hoàn thành mục tiêu tăng trưởng trong năm 2026.

"Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội ngành hàng trên hành trình phát triển bền vững, góp phần đưa nông nghiệp Việt Nam vươn lên tầm cao mới trong giai đoạn tới" - Bộ trưởng Trần Đức Thắng nhấn mạnh./.

Theo Chương trình hành động của Bộ Nông nghiệp và Môi trường năm 2026, ngành tập trung thực hiện mục tiêu tổng quát là tăng cường quản lý, bảo vệ và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên; nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu; phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh; bảo đảm an ninh lương thực, an ninh sinh thái và đóng góp tích cực cho tăng trưởng kinh tế - xã hội bền vững của đất nước.

Về các chỉ tiêu cụ thể, ngành phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng toàn ngành từ 3,7 - 4%; tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt khoảng 73 - 74 tỷ USD.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt ra các chỉ tiêu quan trọng về phát triển nông thôn và môi trường. Cụ thể, tỷ lệ xã đạt chuẩn nông thôn mới theo Bộ tiêu chí giai đoạn 2026 - 2030 đạt khoảng 15%; tỷ lệ hộ gia đình nông thôn được sử dụng nước sạch theo quy chuẩn đạt 62%. Tỷ lệ che phủ rừng duy trì ổn định ở mức 42,02%, bảo đảm cân bằng sinh thái và vai trò phòng hộ.

Trong lĩnh vực môi trường, ngành đặt mục tiêu thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị đạt 95%; 100% hồ chứa lớn được vận hành, giám sát trực tuyến; 84 hồ chứa thủy điện, thủy lợi được xác định và công bố dòng chảy tối thiểu sau đập, với tổng số khoảng 700 công trình. Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2026 - 2030 duy trì trong khoảng 1 - 1,5%.

Về cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, Bộ đặt mục tiêu trong năm 2026 cắt giảm, đơn giản hóa 100% điều kiện đầu tư kinh doanh không cần thiết; bãi bỏ 100% điều kiện kinh doanh của các ngành, nghề không thuộc danh mục kinh doanh có điều kiện theo Luật Đầu tư. Đồng thời, cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính và 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính so với năm 2024.

Nguyên Phương

Nguồn: https://thoibaotaichinhvietnam.vn/