Vui xuân, không quên ruộng đồng
Vụ lúa đông xuân 2025 - 2026 là vụ sản xuất quan trọng nhất trong năm được ngành nông nghiệp An Giang xác định là bản lề quyết định hiệu quả sản xuất cả năm 2026, đồng thời đóng vai trò then chốt trong thực hiện Đề án phát triển bền vững 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL.
Với phương châm chủ động từ đầu vụ, ngành nông nghiệp An Giang cùng các địa phương đã tập trung tổ chức lại sản xuất theo hướng hiện đại, lấy nông dân và hợp tác xã làm trung tâm, doanh nghiệp làm “bà đỡ”, khoa học kỹ thuật làm nền tảng.
Tại xã Định Mỹ - một trong những vùng sản xuất lúa trọng điểm của tỉnh, mô hình cánh đồng lớn gắn với liên kết doanh nghiệp đang phát huy hiệu quả rõ nét. Trên cánh đồng lúa xanh mướt, ông Nguyễn Văn Phong, ấp Tây Phú A, xã Định Mỹ cho biết: Vụ đông xuân năm nay gia đình ông canh tác 6ha lúa chất lượng cao theo mô hình liên kết với doanh nghiệp, được bao tiêu đầu ra.
Hiện lúa sinh trưởng rất tốt, đều, đẹp, sạch sâu bệnh. So với trước đây, chi phí phân bón vụ này có nhỉnh hơn chút nhưng bù lại thuốc BVTV giảm hẳn, kỹ thuật được doanh nghiệp và ngành nông nghiệp hỗ trợ sát sao nên rất an tâm.
Theo ông Phong, với giống lúa chất lượng cao đang canh tác, năng suất dự kiến đạt từ 9 - 10 tấn/ha. Nếu thời tiết thuận lợi, vụ này coi như chắc ăn.
Không riêng hộ ông Phong, toàn xã Định Mỹ hiện có hàng trăm hecta lúa tham gia mô hình cánh đồng lớn, liên kết tiêu thụ với doanh nghiệp. Việc tổ chức sản xuất đồng loạt, thống nhất giống, lịch thời vụ và quy trình kỹ thuật giúp giảm chi phí đầu vào, tăng hiệu quả kinh tế rõ rệt.
Ông Nguyễn Văn Bé, nông dân xã Định Mỹ có hơn 8ha lúa tham gia mô hình lúa xuất khẩu cho biết vụ đông xuân luôn là vụ có giá trị cao nhất trong năm.
“Làm lúa xuất khẩu đầu ra ổn định, bán dễ, giá tốt. Tham gia mô hình này tụi tui được ngành nông nghiệp địa phương và cán bộ kỹ thuật xuống hướng dẫn thường xuyên, tuần nào cũng thăm đồng nên rất an tâm", ông Bé chia sẻ.
Gắn bó với đồng ruộng từ năm 1990 đến nay, ông Bé cho rằng sự khác biệt lớn nhất giữa mô hình mới và cách làm truyền thống chính là kỹ thuật và quản lý đồng ruộng. Bà con giờ không xịt ngừa tràn lan, chủ yếu thăm đồng thường xuyên, phát hiện sớm sâu bệnh để xử lý kịp thời, vừa giảm chi phí, vừa an toàn cho ruộng lúa.
Trong dịp Tết, bà con vẫn không quên nhiệm vụ quan trọng nhất là theo dõi, thăm ruộng thường xuyên để kịp thời phát hiện, xử lý nếu có sâu bệnh phát sinh gây hại.
Chủ động, tự tin
Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật An Giang, ngay từ đầu vụ, tỉnh đã xây dựng kế hoạch sản xuất vụ đông xuân 2025 - 2026 phù hợp với điều kiện thời tiết, thủy văn và thị trường tiêu thụ. Công tác cung ứng giống, vật tư nông nghiệp được chủ động từ sớm, khuyến cáo nông dân sử dụng giống xác nhận, gieo sạ đúng lịch thời vụ, áp dụng các biện pháp canh tác tiết kiệm chi phí, giảm phát thải.
Ông Đặng Thanh Phong, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật An Giang cho biết: Năm 2025, toàn tỉnh gieo cấy hơn 1,34 triệu hecta lúa, sản lượng đạt khoảng 8,8 triệu tấn, tiếp tục giữ vững vai trò là địa phương sản xuất lúa gạo trọng điểm của cả nước.
Vụ đông xuân 2025 - 2026, tỉnh bước vào tổ chức sản xuất với tâm thế chủ động, tự tin, diện tích xuống giống đạt trên 508.700ha, năng suất bình quân ước đạt 7,58 tấn/ha, sản lượng ước đạt hơn 3,85 triệu tấn.
Thực hiện Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp, đến hết vụ thu đông 2025, An Giang đã triển khai hơn 150.000ha, áp dụng các tiêu chí giảm giống, giảm phân bón, giảm thuốc BVTV, xiết nước và thu gom rơm rạ. Nhiều mô hình cho hiệu quả rõ rệt khi giảm chi phí từ 3 - 4 triệu đồng/ha, năng suất tăng, lợi nhuận cao hơn từ 6 - 9 triệu đồng/ha so với canh tác truyền thống.
Năm 2026, tỉnh An Giang tiếp tục triển khai các mô hình sản xuất lúa chất lượng cao với sự tham gia của HTX và doanh nghiệp, hướng tới xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu.
Một điểm nhấn quan trọng trong tổ chức sản xuất vụ đông xuân 2025 - 2026 là tiếp tục củng cố, nâng chất hoạt động của các HTX nông nghiệp trong tỉnh. Từ chỗ chỉ làm dịch vụ bơm tưới, nhiều HTX đã chuyển sang tổ chức sản xuất, liên kết với doanh nghiệp, đầu tư cơ giới hóa, từng bước hình thành chuỗi giá trị lúa gạo khép kín.
Thông qua HTX, nông dân không chỉ được hỗ trợ kỹ thuật mà còn giảm rủi ro về đầu ra, ổn định giá bán. Đây là nền tảng để An Giang mở rộng diện tích lúa chất lượng cao, tiến tới mục tiêu sản xuất lớn, bền vững và hiệu quả hơn trong những năm tới.
Ông Trần Thanh Hiệp, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang cho biết năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu tỷ lệ lúa chất lượng cao, giảm phát thải đạt trên 70% tổng diện tích, mở rộng diện tích tham gia Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao lên hơn 183.000ha.
Nông dân tham gia liên kết sẽ được doanh nghiệp thu mua lúa với giá cao hơn thị trường từ 200 - 300 đồng/kg. Quan trọng hơn là xây dựng thương hiệu “Gạo Việt giảm phát thải”, trong đó An Giang tự hào là tỉnh có diện tích sản xuất lúa gạo lớn nhất ĐBSCL, góp phần quan trọng vào cung ứng và xuất khẩu lúa gạo chất lượng cao trong vùng.
Kiểm tra tình hình sản xuất lúa đông xuân 2025 - 2026 tại các tỉnh ĐBSCL, trong đó có tỉnh An Giang vừa qua, ông Nguyễn Quốc Mạnh - Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật nhấn mạnh An Giang hiện là địa phương dẫn đầu cả nước về sản lượng lúa gạo với khoảng 8,8 triệu tấn/năm.
Thành công trong tổ chức sản xuất vụ lúa đông xuân tại An Giang có ý nghĩa quyết định đến tổng sản lượng lúa gạo quốc gia và mục tiêu đảm bảo an ninh lương thực năm 2026. Ông Mạnh đề nghị địa phương tiếp tục bám sát đồng ruộng cùng nông dân, không chủ quan trước diễn biến thời tiết bất thường và dịch hại, nhất là trong dịp Tết Nguyên đán.
