Vụ đông xuân 2025 - 2026, ngành nông nghiệp tỉnh An Giang đẩy mạnh mở rộng diện tích lúa chất lượng cao, phát thải thấp. Ông Trần Thanh Hiệp, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An giang chia sẻ định hướng, giải pháp phát triển bền vững ngành hàng lúa gạo của tỉnh.
Thưa ông, qua chuyến khảo sát thực tế tại các cánh đồng sản xuất lúa vụ đông xuân 2025 - 2026, ông đánh giá như thế nào về việc triển khai Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại An Giang?
Năm 2025 tiếp tục ghi dấu ấn quan trọng của An Giang trong vai trò là một trong những địa phương sản xuất lúa gạo trọng điểm của cả nước. Theo thống kê của ngành nông nghiệp, toàn tỉnh đã gieo trồng hơn 1,34 triệu hecta lúa, sản lượng đạt khoảng 8,8 triệu tấn, đóng góp quan trọng vào an ninh lương thực quốc gia và xuất khẩu.
Riêng vụ đông xuân 2025 - 2026, An Giang đã xuống giống trên 508.700ha, năng suất ướt đạt bình quân 7,58 tấn/ha, sản lượng hơn 3,85 triệu tấn. Tỉnh tổ chức sản xuất vụ đông xuân với tâm thế chủ động, tự tin và quyết tâm cao.
Có thể nói, việc triển khai Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại An Giang đến nay đã đi đúng hướng và đạt nhiều kết quả tích cực. Ngay từ đầu, tỉnh xác định đây là đề án rất quan trọng, gắn trực tiếp với mục tiêu gia tăng giá trị ngành hàng lúa gạo theo kịch bản tăng trưởng mới.
Trong năm 2025, An Giang đặc biệt quan tâm đến việc mở rộng diện tích lúa chất lượng cao, phấn đấu tỷ lệ này phải đạt trên 70% tổng diện tích sản xuất lúa. Điều đáng mừng là Đề án đã nhận được sự ủng hộ rất mạnh mẽ từ các địa phương và quan trọng nhất là từ chính nông dân.
Thực tế cho thấy các mô hình sản xuất lúa theo Đề án đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Chi phí sản xuất giảm, trong khi năng suất và giá trị gia tăng đều cao hơn. Nhiều doanh nghiệp tham gia liên kết thu mua lúa đạt tiêu chí chất lượng cao đã cộng thêm từ 200 - 300 đồng/kg, giúp nông dân tăng thu nhập.
Tính đến hết vụ thu đông 2025, toàn tỉnh An Giang đã có trên 150.000ha áp dụng từ 3 - 5 tiêu chí của Đề án như giảm giống, giảm phân bón, giảm thuốc bảo vệ thực vật, xiết nước và thu gom rơm rạ. Năm 2026, ngành nông nghiệp An Giang đặt mục tiêu nâng diện tích này lên trên 183.000ha, qua đó tiếp tục lan tỏa mô hình sản xuất lúa hiệu quả, bền vững.
Theo ông, đâu là những lợi ích nổi bật khiến nông dân tích cực tham gia sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp ở An Giang?
Điểm cốt lõi khiến nông dân phấn khởi và sẵn sàng tham gia Đề án chính là hiệu quả kinh tế rõ ràng. Qua kiểm tra, đánh giá các mô hình, chi phí sản xuất giảm bình quân từ 3 - 4 triệu đồng/ha, trong khi lợi nhuận tăng thêm từ 6 - 9 triệu đồng/ha so với canh tác truyền thống.
Không chỉ giảm chi phí, năng suất lúa cũng tăng nhờ quy trình canh tác khoa học, sử dụng giống xác nhận, quản lý nước hợp lý và bảo vệ tốt hệ sinh thái đồng ruộng. Đặc biệt, việc sản xuất theo tiêu chí chất lượng cao giúp nông dân dễ dàng tham gia chuỗi liên kết, tiêu thụ ổn định với giá tốt hơn.
Ngoài ra, Đề án này còn mang ý nghĩa rất lớn về môi trường. Việc giảm phát thải khí nhà kính, giảm lượng nước tưới, thu gom rơm rạ góp phần sản xuất lúa theo hướng thuận thiên, thích ứng biến đổi khí hậu. Hiện nay, An Giang đã xuất khẩu được trên 70.000 tấn gạo gắn với tiêu chí giảm phát thải, mở ra nhiều cơ hội tiếp cận các thị trường khó tính.
Vụ đông xuân 2025 - 2026 đang bước vào giai đoạn quan trọng. Ngành nông nghiệp An Giang có những giải pháp gì để bảo vệ lúa an toàn, thưa ông?
Hiện nay, sinh trưởng của lúa đông xuân trên địa bàn tỉnh nhìn chung rất tốt, ít sâu bệnh hơn các năm trước. Toàn tỉnh hiện ghi nhận khoảng 9.000ha có xuất hiện dịch hại ở mức độ nhất định, không đáng lo ngại. Tuy nhiên bà con nông dân tuyệt đối không được chủ quan.
Ngành nông nghiệp tỉnh đã và đang khuyến cáo nông dân thường xuyên thăm đồng, theo dõi sát diễn biến sâu bệnh, bám sát các thông báo dự tính, dự báo từ cơ quan chuyên môn. Ngành nông nghiệp An Giang cũng đưa ra các giải pháp như ứng dụng các công cụ bẫy đèn để theo dõi mật độ dịch hại, từ đó có biện pháp phòng trừ phù hợp.
Một điểm rất quan trọng là sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hợp lý, ưu tiên các loại thuốc có nguồn gốc sinh học, đúng thời điểm, đúng liều lượng. Việc này không chỉ giúp bảo vệ quần thể thiên địch mà còn giảm dư lượng hóa chất trong đất và nông sản, đáp ứng tốt các rào cản kỹ thuật của thị trường xuất khẩu.
Mục tiêu cao nhất là bảo vệ an toàn sản xuất, đảm bảo chất lượng lúa gạo, giúp bà con yên tâm hướng tới một vụ đông xuân thắng lợi toàn diện.
2026 là năm bản lề thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh An Giang mới, ông kỳ vọng gì cho ngành nông nghiệp, đặc biệt là ngành hàng lúa gạo?
Năm 2025, ngành nông nghiệp An Giang đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, tăng trưởng toàn ngành được duy trì ổn định. Năm 2026 có ý nghĩa rất quan trọng, là năm bản lề để triển khai các mục tiêu lớn của nhiệm kỳ mới.
Ngành nông nghiệp chúng tôi kỳ vọng sản xuất lúa sẽ chuyển mạnh từ số lượng sang chất lượng và giá trị, nâng cao lợi nhuận cho nông dân. Tư duy sản xuất của nông dân, HTX cũng cần phải thay đổi từ sản xuất truyền thống sang sản xuất theo kinh tế nông nghiệp, kinh tế tuần hoàn, gắn với thị trường và chuỗi giá trị.
Ngành nông nghiệp tỉnh sẽ tiếp tục đồng hành cùng bà con nông dân, doanh nghiệp và HTX, thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, mở rộng liên kết, xây dựng thương hiệu gạo An Giang ngày càng vươn xa. Chúng tôi tin rằng, khi nông dân hiểu rõ mục tiêu, lợi ích và cùng chung tay thực hiện, đời sống sẽ ngày càng ổn định hơn, ngành hàng lúa gạo An Giang sẽ phát triển bền vững, đóng góp tích cực vào kỷ nguyên mới của nền nông nghiệp ĐBSCL.
"Ngành nông nghiệp An Giang xác định muốn Đề án 1 triệu ha lúa thành công phải để người dân trực tiếp thấy được hiệu quả trong canh tác lúa giảm phát thải. Khi nông dân cùng ngành nông nghiệp kiểm tra, đánh giá và thấy được lợi ích thực tế, sự lan tỏa trong cộng đồng sẽ rất lớn".
(Ông Trần Thanh Hiệp).
