Quy mô và địa bàn triển khai: Trong vụ hè thu 2026, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Ngãi đã tổ chức mô hình “Sản xuất lúa theo tiêu chuẩn VietGAP gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm” tại xứ đồng thôn Đồng Cát, xã Mộ Đức với quy mô 10 ha và 37 hộ nông dân tham gia.
Thay đổi quy trình và tập quán canh tác:
Các hộ dân được hỗ trợ vật tư đạt chuẩn (giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật) và được hướng dẫn áp dụng quy trình VietGAP, ghi chép nhật ký sản xuất và giám sát trực tiếp trên đồng ruộng.
Lượng giống gieo sạ giảm từ hơn 7 kg xuống còn khoảng 4,5 kg/500 m²; lượng phân bón giảm khoảng 30% và hạn chế tối đa việc phun thuốc bảo vệ thực vật tràn lan.
Nông dân chuyển biến từ thói quen canh tác theo kinh nghiệm sang việc chú trọng chất lượng, an toàn thực phẩm, kiểm soát vật tư và thu gom bao bì rác thải sau sử dụng.
Hiệu quả kỹ thuật và kinh tế:
Năng suất: Lúa tươi ước đạt 75 tạ/ha (tương đương 64,8 tạ lúa khô/ha), vượt 2,8 tạ/ha so với ruộng đối chứng ngoài mô hình.
Chi phí: Tổng chi phí trực tiếp là 37,584 triệu đồng/ha (cao hơn đối chứng 1,164 triệu đồng/ha do tăng phân hữu cơ vi sinh). Tuy nhiên, mô hình giúp tiết kiệm 480.000 đồng/ha tiền giống và khoảng 2 triệu đồng/ha chi phí nhân công.
Lợi nhuận: Doanh thu đạt 46,5 triệu đồng/ha (cao hơn đối chứng 6,82 triệu đồng/ha) và lợi nhuận đạt 8,916 triệu đồng/ha (cao hơn đối chứng 5,656 triệu đồng/ha).
Liên kết thị trường và chuyển đổi tư duy: Mô hình có sự tham gia bao tiêu sản phẩm của doanh nghiệp ngay từ đầu vụ thông qua kết nối giữa Trung tâm Khuyến nông, UBND xã Mộ Đức và HTX Nông nghiệp thị trấn Mộ Đức. Việc đảm bảo đầu ra ổn định giúp nông dân yên tâm duy trì quy trình kỹ thuật, chuyển dịch từ tư duy sản xuất thuần túy sang tư duy kinh tế nông nghiệp.
Lê Khánh
