UBND TP Đà Nẵng vừa ban hành Kế hoạch số 155/KH-UBND triển khai Đề án sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050.
Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm tái cấu trúc ngành trồng trọt theo hướng thích ứng biến đổi khí hậu, nâng cao giá trị gia tăng và hướng tới nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại, bền vững.
Mục tiêu của kế hoạch là đến năm 2035, lĩnh vực trồng trọt của thành phố sẽ góp phần giảm ít nhất 15% tổng lượng phát thải khí nhà kính so với năm cơ sở 2020. Cùng với đó, Đà Nẵng đặt mục tiêu xây dựng tối thiểu 2 mô hình thí điểm sản xuất giảm phát thải để làm cơ sở nhân rộng.
Thành phố cũng từng bước hình thành hệ thống dữ liệu phát thải trong trồng trọt, kết nối với hệ thống đăng ký quốc gia theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Đặc biệt, địa phương chú trọng xây dựng và phát triển nhãn hiệu “Phát thải thấp” cho nông sản; đồng thời tổ chức đào tạo, tập huấn công cụ đo phát thải cho tối thiểu 200 cán bộ kỹ thuật, khuyến nông, nông dân và doanh nghiệp.
Đến năm 2050, Đà Nẵng hướng tới tổ chức sản xuất trồng trọt theo chuỗi giá trị tuần hoàn, ứng dụng công nghệ số và nông nghiệp thông minh, với 100% diện tích trồng trọt áp dụng quy trình canh tác bền vững, sử dụng hiệu quả tài nguyên đất, nước và vật tư đầu vào, đồng thời giảm thiểu tối đa phát thải khí nhà kính.
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, kế hoạch sẽ được triển khai đồng bộ trên toàn địa bàn thành phố trong giai đoạn 2026-2035, tập trung vào các cây trồng chủ lực và có tiềm năng giảm phát thải cao như lúa, lạc, ngô, cây ăn quả, cây dược liệu và một số cây lâu năm phù hợp với điều kiện sinh thái địa phương.
Trong đó, nhiệm vụ trọng tâm là chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng phù hợp với đặc điểm từng vùng sinh thái. Thành phố sẽ đẩy mạnh chuyển đổi diện tích đất trồng lúa kém hiệu quả sang cây trồng cạn có giá trị cao hơn, hoặc kết hợp mô hình lúa - thủy sản nhằm giảm phát thải. Đồng thời, nghiên cứu mô hình “một vụ lúa, một vụ màu” để cải thiện sức khỏe đất và hạn chế phát sinh khí nhà kính. Việc mở rộng diện tích cây trồng lâu năm cũng được khuyến khích nhằm gia tăng khả năng hấp thụ carbon.
Đi đôi với chuyển đổi cơ cấu là yêu cầu đảm bảo tính đồng bộ của hệ thống thủy lợi, tránh phá vỡ quy hoạch tưới tiêu chung. Thành phố ưu tiên đầu tư, nâng cấp hạ tầng thủy lợi nội đồng, đặc biệt phục vụ các kỹ thuật tưới tiên tiến như tưới ngập - khô xen kẽ trong sản xuất lúa, góp phần tiết kiệm nước và giảm phát thải.
Về giải pháp kỹ thuật, Đà Nẵng sẽ phát triển và áp dụng các gói kỹ thuật canh tác giảm phát thải phù hợp từng loại cây trồng và vùng sinh thái. Các biện pháp như sử dụng phân bón hữu cơ, phân vi sinh, quản lý dinh dưỡng tổng hợp, giảm thuốc bảo vệ thực vật hóa học, áp dụng kỹ thuật canh tác bảo vệ đất… sẽ được khuyến khích rộng rãi. Đồng thời, các mô hình trình diễn sẽ được xây dựng tại vùng sản xuất tập trung để nông dân trực tiếp tham quan, học tập và nhân rộng.
Việc quản lý phụ phẩm nông nghiệp cũng được siết chặt: rơm rạ, thân lá cây trồng phải được thu gom, tái sử dụng làm phân bón hoặc giá thể, tuyệt đối hạn chế tình trạng đốt ngoài đồng gây ô nhiễm.
Cùng với đó, việc xây dựng các mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị được đẩy mạnh, với sự liên kết chặt chẽ giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp trong khâu sản xuất - chế biến - tiêu thụ. Các sản phẩm đạt tiêu chí “phát thải thấp” sẽ được hỗ trợ xây dựng thương hiệu, kết nối thị trường, lồng ghép vào các chương trình như OCOP nhằm mở rộng đầu ra và nâng cao giá trị.
Để bảo đảm hiệu quả thực hiện, thành phố chú trọng nâng cao năng lực và chuyển đổi nhận thức cho các bên liên quan. Các chương trình đào tạo, tập huấn chuyên sâu về kỹ thuật canh tác, hệ thống đo lường - báo cáo - thẩm định (MRV), tín chỉ carbon… sẽ được triển khai đồng bộ. Đồng thời, công tác truyền thông sẽ được tăng cường nhằm lan tỏa nhận thức về sản xuất nông nghiệp giảm phát thải trong cộng đồng.
Bên cạnh đó, hệ thống theo dõi và đánh giá phát thải cũng sẽ được xây dựng và hoàn thiện. Dữ liệu sản xuất sẽ được thu thập, số hóa và tích hợp vào hệ thống quản lý, phục vụ công tác giám sát, đánh giá và điều chỉnh chính sách kịp thời. Ứng dụng công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc, quản lý vùng nguyên liệu và theo dõi phát thải được xác định là xu hướng tất yếu.
Về nguồn lực, Đà Nẵng sẽ sử dụng ngân sách nhà nước theo phân cấp, đồng thời lồng ghép với các chương trình, đề án liên quan. Thành phố cũng đẩy mạnh huy động nguồn lực xã hội hóa, thu hút doanh nghiệp đầu tư, cũng như các nguồn tài trợ, viện trợ hợp pháp trong và ngoài nước để bảo đảm tính bền vững của kế hoạch.
Lan Anh
