Với khoảng 45.550ha và sản lượng dự kiến trên 310.000 tấn, sầu riêng tiếp tục là một trong những ngành hàng nông sản chủ lực của tỉnh Lâm Đồng trong năm 2026. Khi quy mô sản xuất ngày càng mở rộng, yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu cũng được đặt ra chặt chẽ hơn.
Toàn tỉnh hiện có 346 mã số vùng trồng với diện tích 13.297,79ha và 70 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu.
Theo ông Vũ Đình Cường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, cơ hội cho trái sầu riêng của địa phương còn rất lớn, song các rào cản kỹ thuật từ các thị trường quốc tế ngày càng khắt khe. Do đó cần nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm và tăng cường liên kết theo chuỗi giá trị, minh bạch từ sản xuất đến chế biến, xuất khẩu.
Việc mở rộng nhanh diện tích sản xuất cùng số lượng mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói đã tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu. Tuy nhiên, cùng với cơ hội mở rộng thị trường là những yêu cầu ngày càng cao trong công tác quản lý và duy trì các điều kiện phục vụ xuất khẩu.
Theo đánh giá của cơ quan chức năng, công tác quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói vẫn còn một số khó khăn. Tại một số vùng trồng, việc ghi chép nhật ký sản xuất còn mang tính hình thức, dữ liệu phục vụ truy xuất nguồn gốc chưa bảo đảm tính chính xác và liên tục. Liên kết giữa các hộ dân trong cùng vùng trồng chưa thật sự chặt chẽ, trong khi trách nhiệm duy trì các điều kiện sau cấp mã giữa các thành viên còn chưa đồng đều.
Bên cạnh đó, nguồn lực phục vụ công tác hậu kiểm, giám sát sau cấp mã còn hạn chế, trong khi số lượng mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói tăng nhanh. Công tác kiểm tra, giám sát các tổ chức, cá nhân được ủy quyền sử dụng mã số vẫn gặp nhiều khó khăn.
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh mới có hai đơn vị được công nhận đủ điều kiện kiểm nghiệm Cadimi và vàng O phục vụ xuất khẩu. Trong thời gian cao điểm thu hoạch, nguy cơ quá tải kiểm nghiệm có thể ảnh hưởng đến tiến độ xuất khẩu.
Trước những yêu cầu đặt ra đối với ngành hàng sầu riêng, UBND tỉnh Lâm Đồng đã yêu cầu các sở, ngành và địa phương tăng cường quản lý hoạt động sản xuất, thu mua, sơ chế, đóng gói và xuất khẩu sầu riêng trên địa bàn.
Theo đó, công tác quản lý mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao rà soát, cập nhật đầy đủ cơ sở dữ liệu các mã số đã được cấp, tăng cường kiểm tra, giám sát việc duy trì các điều kiện theo quy định, kịp thời phát hiện, xử lý hoặc kiến nghị xử lý đối với các trường hợp vi phạm.
Cùng với đó, công tác hậu kiểm được tăng cường, tập trung vào kiểm soát truy xuất nguồn gốc, kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm và các yêu cầu của nước nhập khẩu. Hoạt động tuyên truyền, hướng dẫn các tổ chức, cá nhân, hợp tác xã và doanh nghiệp thực hiện nghiêm các quy định trong sản xuất, chế biến, đóng gói và xuất khẩu sầu riêng cũng được đẩy mạnh.
Đối với hoạt động thu mua và tiêu thụ sản phẩm, Sở Công Thương được giao theo dõi chặt chẽ diễn biến thị trường, tình hình thu mua, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng, chủ động triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối cung - cầu và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm. Lực lượng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động thu mua, vận chuyển, kinh doanh, sơ chế và đóng gói sầu riêng trên địa bàn.
Công an tỉnh chủ động nắm tình hình liên quan đến hoạt động sản xuất, thu mua, sơ chế, đóng gói, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng, phối hợp với các sở, ngành và địa phương phát hiện, xử lý các hành vi sử dụng trái phép mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, gian lận thương mại, gian lận nguồn gốc hàng hóa và các hành vi vi phạm pháp luật khác.
UBND các xã, phường được giao tăng cường quản lý địa bàn, phối hợp giám sát hoạt động của các mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, theo dõi thời điểm thu hoạch của các vùng trồng và việc thu mua sản phẩm từ các đơn vị liên kết, bảo đảm doanh nghiệp thu mua đúng sản phẩm tại đúng vùng trồng trên địa bàn.
Cùng với việc tăng cường quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, truy xuất nguồn gốc và chất lượng sản phẩm, các giải pháp đang được triển khai đồng bộ nhằm bảo đảm hoạt động sản xuất, thu mua và xuất khẩu sầu riêng trên địa bàn tỉnh, đáp ứng yêu cầu của thị trường.
