Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, thời gian tới, khu vực Duyên hải Nam Trung bộ tiếp tục xuất hiện mưa rào rải rác, có nơi kèm dông. Khu vực Tây Nguyên ban ngày có nắng, chiều tối có mưa rào và dông rải rác, đêm và sáng sớm trời se lạnh, xuất hiện các đợt mưa trái mùa.
Ông Lương Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật miền Trung (thuộc Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật) cho biết, hiện nay trên đồng ruộng nhiều loại cây trồng chủ lực đang bước vào giai đoạn sinh trưởng quan trọng. Qua khảo sát thực tế và theo dõi tình hình sản xuất tại một số địa phương, cơ quan chuyên môn nhận định điều kiện thời tiết hiện nay khá thuận lợi cho nhiều loại sinh vật gây hại phát sinh, phát triển và gia tăng gây hại trên cây trồng.
Trước tình hình này, Trung tâm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật miền Trung đề nghị chi cục trồng trọt và bảo vệ thực vật các tỉnh, thành phố trong khu vực cùng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Quản lý chất lượng tỉnh Quảng Ngãi tăng cường bố trí cán bộ kỹ thuật bám sát các địa bàn trọng điểm. Đồng thời phối hợp với các trạm chuyên môn và cơ quan chức năng cấp cơ sở theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, giai đoạn sinh trưởng của cây trồng, điều tra và dự báo sinh vật gây hại trên các loại cây trồng chính để kịp thời có biện pháp xử lý, hạn chế thiệt hại.
Đối với cây lúa, vụ đông xuân hiện có các trà lúa ở nhiều giai đoạn khác nhau: trà sớm đang thời kỳ đòng - trổ - ngậm sữa, trà chính vụ giai đoạn cuối đẻ nhánh - làm đòng và trà muộn ở giai đoạn mạ - đẻ nhánh. Ngành chuyên môn khuyến cáo nông dân áp dụng quy trình quản lý dịch hại tổng hợp s(IPM) trên cây lúa. Trong đó cần đặc biệt lưu ý các đối tượng như rầy nâu, rầy lưng trắng và bệnh đạo ôn cổ bông có nguy cơ gia tăng gây hại, nhất là trong điều kiện thời tiết nắng mưa xen kẽ, sáng sớm và chiều tối có sương mù.
Ngoài ra ở giai đoạn cuối đẻ nhánh - làm đòng, cây lúa cũng có nguy cơ bị bệnh đạo ôn lá và chuột gây hại, nhất là tại những ruộng lúa xanh tốt, bón thừa đạm hoặc các khu vực ven làng, đồi gò. Đối với những diện tích lúa sử dụng giống dự trữ quốc gia, các địa phương cần phân công cán bộ kỹ thuật theo dõi chặt chẽ để kịp thời hướng dẫn biện pháp phòng trừ khi phát sinh dịch hại.
Đối với cây điều, hiện đang bước vào giai đoạn ra hoa và hình thành quả non, cần chú ý các đối tượng gây hại như bọ xít muỗi và bệnh thán thư. Ngành chuyên môn khuyến cáo tăng cường tuyên truyền, tập huấn để nông dân áp dụng đúng quy trình kỹ thuật phòng trừ các loại sâu bệnh này.
Trên cây sầu riêng, giai đoạn ra hoa và đậu quả tiềm ẩn nguy cơ phát sinh bệnh thán thư và bệnh nứt thân, xì mủ do nấm Phytophthora trong điều kiện thời tiết ẩm ướt, mưa nhiều, đặc biệt tại các vườn bón phân không cân đối hoặc sử dụng phân chuồng chưa hoai mục. Do đó, nông dân cần áp dụng quy trình quản lý dịch hại tổng hợp và các hướng dẫn canh tác sầu riêng bền vững nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Đối với cây cà phê, thời tiết nắng xen kẽ mưa dông tại khu vực Tây Nguyên tạo điều kiện thuận lợi cho rệp sáp gây hại chùm hoa, chùm quả và bọ xít muỗi phát sinh. Vì vậy, các địa phương cần chủ động điều tra, phát hiện sớm và hướng dẫn nông dân phòng trừ kịp thời để hạn chế lây lan trên diện rộng.
Ngoài những cây trồng chủ lực nêu trên, Trung tâm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật miền Trung đề nghị các địa phương theo dõi sát tình hình sinh trưởng của các cây trồng đặc thù khác, từ đó chủ động triển khai các biện pháp phòng chống khi điều kiện thời tiết bất lợi hoặc khi sinh vật gây hại có dấu hiệu gia tăng.
“Chi cục trồng trọt và bảo vệ thực vật các địa phương cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật miền Trung để triển khai hiệu quả công tác bảo vệ sản xuất vụ đông xuân 2025 - 2026”, ông Lương Anh Tuấn đề nghị.
